Geloven leren

Tuur van Wallendael overlijdt door euthanasie. Daarover wordt in de pers bericht. Daar is niks abnormaals aan, want Tuur was een tamelijk bekend Vlaming. Benevens zijn biografie krijgen we ook details over hoe hij zijn dood heeft voorbereid. Een groot feest gegeven enkele maanden geleden, aangrijpende laatste telefoontjes met bekenden, en dan in huiselijke kring, de euthanasie. Alles is helemaal volgens de wet verlopen, want het artikel maakt zelfs gewag van de aanwezigheid van drie artsen bij het overlijden, dus de euthanasieprocedure zal ongetwijfeld op de letter zijn gevolgd.

Het zou te ver voeren en nutteloos zijn opnieuw alle argumenten tegen euthanasie op tafel te leggen. Ik wil wel aanbrengen dat ik bij het lezen van zo’n overlijdensberichten altijd wat gewrongen zit, ook al hebben die artikels helemaal niet de strekking een standpunt voor of tegen euthanasie te poneren.

Een van de voornaamste bedenkingen bij het uitvoerig uitsmeren van al te mooie verhalen over euthanasie of wilsbeschikking, is dat andere mensen die zich in gelijkaardige situaties bevinden, daardoor in hun oordeel over hun eigen situatie beïnvloed kunnen worden en in een toestand van gewetensnood worden gebracht, zelfs al zijn zijzelf principieel geen tegenstander van euthanasie.

Wat is nu zo gek: deze gewetensnood is exact dezelfde als die Paulus beschrijft in zijn brief aan de christenen van Korinte (1 Kor 8 ). Het hedendaagse vrijdenken vertoont opmerkelijke parallellen met het prille christendom. De eerste christenen bevrijdden zich van de joodse wetten en van de afgodencultus en waren in hun maatschappelijke handel en wandel een pak liberaler geworden. Net als de hedendaagse vrijdenkers, die zich nu net willen bevrijden van dat christendom!

Paulus roept echter de ‘geleerde’ christenen op het matje, omdat zij met hun vrijheid van handelen — ook al doen ze niks dat tegen de christelijke leer ingaat — een bron van gewetensnood kunnen zijn voor de ‘bekeerde’ christenen, die nog wat moeite hebben om afstand te nemen van hun oude gebruiken en wetten.

Toegepast op vandaag, zouden zelfs in eigen kringen de voorstanders van euthanasie er dus beter aan doen Paulus’ woorden een keer te bestuderen, en ervoor te zorgen dat hun vrijheid van handelen de zwakken geen aanstoot geeft. Zij bezitten de gave van de kennis, maar kennis alleen leidt tot eigenwaan; het is de liefde die opbouwt.

Nog los van het debat of euthanasie moreel verantwoord is of niet, moet dus worden gewaarschuwd tegen het handelen vanuit een morele superioriteit gekoppeld aan een belofte van vrijheid, echter  zonder consideratie met het geweten van je medemens.

In de tijd van Paulus waren er christenen die bekeerd waren vanuit het jodendom en christenen die bekeerd waren vanuit het heidendom. Nu werden er in die tijd door de heidenen vleesoffers gebracht, en het vlees werd door de priesters op de markt gebracht. Joden vonden dat het ongeoorloofd was vlees te eten dat aan heidense goden was geofferd. De christenen van verschillende komaf kwamen dus in de knel: mogen we nu wel of niet van dat vlees eten? De joodse christenen willen het niet eten omdat ze nog aan hun spijswetten vasthouden. De heidense christenen willen er niet van eten omdat ze dan vrezen terug onder de invloed te komen  van hun afgoden. En dan zijn er de doorwinterde christenen, die — recht in de leer — menen dat er maar één God is en dat het voor dat vlees helemaal geen verschil maakt als het wordt geofferd aan andere goden, omdat die toch niet bestaan.

Paulus antwoordt als volgt (1 Kor 8 )

[1] Wat nu het offervlees betreft: ‘Wij allen bezitten de gave van de kennis’, maar kennis alleen leidt tot eigenwaan; het is de liefde die opbouwt. [2] Als iemand kennis meent te bezitten, weet hij nog niet op de juiste wijze te kennen. [3] Maar wie God liefheeft, die wordt door Hem gekend. [4] Wat dus het eten van offervlees betreft: wij weten dat er in de hele wereld geen afgod bestaat en dat er geen God is behalve de Ene. [5] Want ook al zijn er zogenaamde goden, hetzij in de hemel, hetzij op aarde – en in deze zin zijn er vele goden en heren – [6] toch is er voor ons maar één God, de Vader, uit wie alles voortkomt en voor wie wij bestemd zijn, en één Heer, Jezus Christus, door wie alles er is, en door wie wij leven.

[7] Maar niet allen bezitten die kennis. Sommige mensen waren tot voor kort nog zo gewend aan afgoderij, dat ze vlees dat aan goden is geofferd, nog altijd als zodanig beschouwen; en hun geweten, zwak als het is, wordt erdoor besmet als zij het eten. [8] Voedsel brengt ons niet dichter bij God; wij verliezen er niets bij als wij het niet eten, en als wij het wel eten, worden wij er niet beter van. [9] Maar zorg ervoor dat uw vrijheid van handelen de zwakken geen aanstoot geeft. [10] Als zo iemand u, die daar geestelijk boven staat, in een afgodstempel aan een maaltijd ziet deelnemen, zal hij er dan, met zijn zwakke geweten, niet toe aangezet worden om ook offervlees te gaan eten? [11] Dan gaat ten gevolge van uw beter inzicht de zwakke verloren, een broeder voor wie Christus is gestorven. [12] Door zo te zondigen tegen de broeders, en hun angstvallige geweten te kwetsen, zondigt u tegen Christus. [13] Daarom, als mijn voedsel aanstoot geeft aan mijn broeder, zal ik in eeuwigheid geen vlees meer eten, want ik wil mijn broeder geen aanstoot geven.

This entry was posted on 21 november 2009 13:55 at 13:55 and is filed under Niet gerubriceerd. Tagged: bijbel, ethiek, katholiek, media. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.